Kleuren mengen met kinderen: wat verf echt doet

Wat kinderen leren: kleuren mengen

Geel en blauw wordt groen, ook op het scherm

In Professor Oops mengt verf zoals echte verf, niet zoals het licht van een scherm: geel en blauw worden groen, rood en geel oranje, en alles door elkaar wordt bruin. Kinderen ontdekken het al schilderend, en met echte verf kun je het nakijken.

Speel in je browser Probeer het met echte verf

Vanaf 4 jaar
Gratis in het spel
Ook met echte verf

Geschilderde illustratie: de schilder zet een regenboog in waterverf die uitloopt in nat papier, met waskrijt, stiften, een verfdoos en een kindertekening van een regenboog.

In het kort

Leeftijd: 4 tot 10 jaar
Wat ze ontdekken: Welke kleuren samen welke kleur maken, en waarom mengsels donkerder worden
In het spel: Tabblad Knutselen en het palet, allemaal gratis
Echt doen: Plakkaatverf, een kartonnen bordje, zo'n 20 minuten
Kliederen: Gemiddeld (het is verf)
Volwassene nodig: Om klaar te zetten, en bij de kleinsten om te knijpen

Groen uit geel en blauw, bruin uit alles: zes mengsels die ze ontdekken

Niemand hoeft het voor te zeggen. Zet twee kleuren bij elkaar op het palet of op nat papier en je ziet het meteen. Dit zijn de mengsels die het eerst langskomen:

Geel en blauw wordt groen

De eerste grote verrassing: geen van beide is groen, maar samen wel. Meer geel geeft fel geelgroen, meer blauw een diep blauwgroen.

Rood en geel wordt oranje

Een warm, roodachtig oranje. Doe er meer geel bij en het schuift op naar mandarijn.

Rood en blauw wordt donkerpaars

Donkerder en doffer dan de meeste kinderen verwachten. Echte schoolverf doet precies hetzelfde.

Alles door elkaar wordt bruin

Blijf kleuren erbij roeren en de plas gaat richting bruin. Elke verf die erbij komt, haalt weer wat licht weg.

Tegenpolen worden modder

Rood en groen, paars en geel, oranje en blauw: elk paar mengt tot dof bruin of olijfgroen. Schilders gebruiken dat juist om een kleur te temperen.

Wit maakt lichter, zwart donkerder

Een beetje zwart doet al veel. En zwart door geel geeft olijfgroen, geen donkergeel.

In Professor Oops: verf mengt op alle manieren die echte verf kent

De tekenspullen zitten in het tabblad Knutselen. Elk ervan mengt zoals het echte spul:

Op het palet. Tik op Palet bij de onderhoek van het vel: een houten schilderspalet met tien Verftubes (ook wit en zwart) en een Paletmes. Knijp twee kleuren uit, haal het mes of de kwast erdoor en zie het groen, oranje of bruin verschijnen. Doop de kwast van Verf in het mengsel en schilder ermee.
Natte verf in natte verf. Schilder in verf die nog nat is en de kleuren vloeien in elkaar. De kwast neemt een beetje mee van waar hij doorheen ging, dus de volgende streek begint wat vies en wordt vanzelf weer schoon, net als een echte kwast.
Waterverf en stift, laag over laag. Die zijn doorzichtig: geel over opgedroogd blauw wordt groen, zonder te roeren. Twee natte kleuren waterverf die elkaar raken, lopen in elkaar over en mengen waar ze samenkomen.
Waskrijt: donker over licht. Blauw waskrijt over geel wordt groen. Geel over blauw zie je nauwelijks, net als bij echt waskrijt.
Verf dekt, waterverf niet. Dikke verf verstopt het papier en de lijnen eronder; waterverf laat ze erdoorheen schijnen.

Het is allemaal gratis, het palet ook.

Speel in je browser

Geschilderde illustratie: de schilder strooit glitter op een lijmster, naast zout op een lijmlijn dat blauwe verf opzuigt, stickers, inktflesjes, een sjabloon en tape.

Geschilderde illustratie: papieren stroken en een koffiefilter in glazen water, waarin zwarte stiftstippen zijn uitgelopen in blauwe, roze en gele banden; de schilder kijkt toe.

Waarom geel en blauw groen worden: verf haalt licht weg

Verf krijgt zijn kleur doordat hij licht opslokt. Gele verf slokt het blauwe licht op, blauwe verf het rode en het gele. Meng je ze, dan is groen ongeveer het enige licht dat nog terugkaatst naar je ogen.

Voor volwassenen. Dit heet subtractief mengen: elk pigment neemt een deel van het licht weg, dus elke kleur die je toevoegt haalt er meer af. Daarom worden mengsels donkerder en eindigen ze in bruin. Een scherm werkt precies andersom: dat telt gekleurd licht op, en rood plus groen licht ziet er geel uit. Een teken-app die gewoon de schermkleuren van geel en blauw zou middelen, krijgt dus grijze pap. Professor Oops rekent in plaats daarvan uit hoeveel rood, groen en blauw licht elke verf opslokt, en mengt die hoeveelheden, naar hoeveel er van elke verf ligt. Daarom wordt geel met blauw daar groen.

Wil je de kant van het scherm zien? Bekijk een wit stuk scherm door een sterk vergrootglas: op veel schermen zie je dan piepkleine rode, groene en blauwe lichtjes. En zwarte stiftinkt blijkt ook een mengsel: met papierchromatografie valt hij uiteen in blauw, roze en geel.

Papierchromatografie

Waar het spel het eenvoudiger houdt dan echte verf

Net als echte verf

Geel en blauw worden groen, niet grijs
Meer kleuren maken donkerder mengsels, en uiteindelijk bruin
Tegenovergestelde kleuren maken elkaar dof
Een beetje zwart doet veel
Doorzichtige lagen mengen zonder roeren; dikke verf dekt
Een vieze kwast neemt kleur mee naar de volgende streek

Eenvoudiger dan echte verf

Wit is zwakker. Echte witte verf verstrooit ook licht, dus een klein beetje maakt een kleur al snel licht. In het spel heb je meer wit nodig om van rood roze te maken.
Eén blauw is één blauw. Echte blauwen (en gelen) verschillen, en geven elk een ander groen. Het spel heeft er van elk één, dus het groen wordt altijd hetzelfde.
Droge verf mengt nog een beetje. Schilder je in het spel over opgedroogde verf, dan mengt die de eerste streken nog mee; over echte droge verf zet je een schone nieuwe laag.
Het blijft een scherm. Je ziet het resultaat in licht, dus een kleur kan er iets anders uitzien dan hetzelfde mengsel op papier.

Echt doen

Probeer het met echte verf

Je hebt nodig

Afwasbare plakkaatverf in rood, geel, blauw, wit en zwart
Een kartonnen bordje of een oud deksel als palet
Een kwast en twee potjes water: één om uit te spoelen, één dat schoon blijft
Dik papier, en een potlood om op te schrijven
Als je het hebt: een doosje waterverf en wat waskrijt

Een mengkaart in zeven stappen

Eerst raden
Vraag: wat worden geel en blauw samen? En rood en blauw? Schrijf de gokjes op het papier voordat er verf uit de pot komt.
Twee tegelijk mengen
Een klodder geel op het bordje, een beetje blauw ernaast, roeren. Schilder een vlakje op het papier en schrijf eronder wat erin ging. Daarna rood en geel, dan rood en blauw.
De donkere kleur beetje bij beetje
Begin met de lichte kleur en doe de donkere er met een stipje tegelijk bij. Een stipje blauw maakt veel geel groen; om blauw te veranderen heb je juist heel veel geel nodig.
Lichter en donkerder
Doe wit bij de ene kleur en zwart bij een andere. Probeer dan een druppel zwart in geel. Is het wat je dacht?
Alles door elkaar
Van elke kleur een beetje in één plas, roeren. Welke kleur is het? Probeer het een andere dag nog eens: bruin, elke keer.
Mengen zonder roeren
Schilder een gele streep waterverf, laat hem drogen en schilder er een blauwe dwars overheen. Groen waar ze kruisen. Met waskrijt: blauw over geel, en dan geel over blauw.
Vergelijk met het spel
Maak dezelfde mengsels op het palet in Professor Oops. Wat kwam hetzelfde uit, en wat anders?

Eerst voorspellen, dan mengen

Kun je geel mengen?

Probeer welke kleuren je maar wilt. Maakt een mengsel ooit geel, of een geel dat feller is dan het geel uit de pot?

Welk paars is feller?

Rood en blauw, of roze en blauw? Eerst raden, dan allebei mengen.

Maakt de volgorde uit?

Is een laag geel over blauw hetzelfde als blauw over geel? Met waterverf, en met waskrijt?

Hoeveel soorten bruin?

Rood en groen, paars en geel, oranje en blauw: worden ze allemaal hetzelfde bruin?

Voor leerkrachten

In de klas: een mengkaart, op het digibord en op papier

Kleuren mengen past bij kunstzinnige oriëntatie (beeldend werken met kleur), en dat je kleur ziet doordat licht ergens op terugkaatst, komt terug bij natuur en techniek (licht en zien). Laat de klas elk mengsel voorspellen, laat het zien op het palet op het digibord, en laat ze de kaart daarna in tweetallen echt maken.

Ideeën voor leerkrachten Op het digibord

Vragen van ouders

Welke kleuren maken groen?

Geel en blauw. Meer geel geeft fel geelgroen, meer blauw een diep blauwgroen. In Professor Oops werkt het net zo.

Waarom wordt het schilderij van mijn kind altijd bruin?

Elke kleur die erdoor gaat, haalt weer wat licht weg, dus veel kleuren samen eindigen in bruin. Twee kleuren tegelijk mengen en de kwast tussendoor uitspoelen houdt de kleuren schoon.

Wat zijn de primaire kleuren?

Op school: rood, geel en blauw. Printers gebruiken cyaan, magenta en geel, die schonere kleuren mengen. Schermen gebruiken rood, groen en blauw licht, en dat is een andere manier van mengen: licht optellen in plaats van wegnemen.

Mengt de app kleuren zoals echte verf?

Ja: mengsels gedragen zich als verf, niet als schermlicht, dus geel en blauw geven groen, geen grijs. Op een paar punten is het eenvoudiger (wit is zwakker, er is maar één blauw); die staan op deze pagina.

Vanaf welke leeftijd kunnen kinderen kleuren mengen?

Vanaf een jaar of 4, met twee kleuren tegelijk en een volwassene die de verf uitknijpt. Oudere kinderen vinden het leuk om een hele mengkaart te maken, of een kleur na te mengen die ze ergens zien.

Meng je eerste groen

Knijp geel en blauw op het palet en roer. Pak daarna de echte verf erbij en kijk of die hetzelfde doet.

Speel in je browser Meer voor ouders

Geen reclame
Geen account
Gratis beginnen