Dieren met een eigen wil

Een ventilator die blijft blazen, wordt al snel genegeerd; de plotselinge sprint van een poes laat nog steeds schrikken

Laat een ventilator naast een duif blazen. Hij schrikt één keer als de ventilator aangaat, en blijft daarna zitten. Iets harders vlak daarna laat hem opnieuw schrikken. Dieren merken verandering op en letten niet meer op wat doorgaat, en de dieren van het spel doen hetzelfde. Een automatische test controleert het.

Dat kost één getal per dier: hoe snel het aan dingen went. Een duif, een poes of een hond went binnen een seconde of twee aan iets. Elk dier houdt een lopend geheugen bij van hoe luid, trillerig en druk zijn omgeving de laatste tijd was, en alleen wat boven dat geheugen uitkomt, telt als alarmerend. Een aanhoudend geluid verdwijnt vanzelf uit zijn aandacht. Iets dat langzaam dichterbij sluipt, komt er nooit ver bovenuit.

Die tweede regel is hoe de poes jaagt. Beweging telt naar grootte en snelheid, met lage snelheden veel minder meegeteld. Een poes die langzaam sluipt, laat te weinig beweging zien om een duif te laten opkijken. Als ze een sprint inzet, schiet het getal voorbij de drempel van de duif, en de duif is in de lucht voordat de poes er is. Een test laat een poes een pikkende duif besluipen en controleert beide helften: het sluipen valt niet op, de sprong wel, en de duif wordt nooit aangeraakt. De poes stopt met sluipen op een eindje afstand, dus ze komt nooit ongemerkt helemaal tot bij hem.

Vliegen en de duif kunnen er ook genoeg van krijgen. Elke schrik telt op bij hun angst, en angst zakt met een vast tempo weer weg. Zwaai een paar keer snel achter elkaar met een hand naar een vlieg en hij verlaat de tafel; dezelfde zwaaien verspreid over de tijd en hij blijft; ook dat legt een test vast. Eén duif die opvliegt, laat de duif naast hem schrikken, omdat zijn vleugels geluid en beweging maken die de ander oppikt. Het idee kwam uit een onderzoek naar kuifduiven, een andere soort, waarvan de vleugels een alarmfluit laten horen bij het opvliegen ^{Hingee 2009}. In het spel is het gewoon iets hards en plotselings in de buurt.

Mieren volgen een geurspoor, en een snufje bloem onderbreekt het

Tik met de mieren op de pagina en een verkenner loopt vanaf de dichtstbijzijnde rand naar die plek. Daarachter komt een rij mieren, achter elkaar, die elk een kruimel naar huis dragen en terugkomen voor nog een. De mieren zijn het gratis cadeautje dat elke speler de tweede keer opstarten krijgt.

Wat de rij bij elkaar houdt, is een geur die niemand kan zien. Elke mier legt hem neer terwijl ze loopt, meer als ze met eten naar huis komt. Elke mier voelt ernaar met haar voelsprieten, en als er links meer is, draait ze naar links. De geur vervaagt binnen een minuut of zo, tenzij mieren eroverheen blijven lopen, dus het spoor ligt waar mieren echt zijn gelopen.

Omdat het spoor echt is, kan een kind het onderbreken. Zeef bloem of zuiveringszout eroverheen en geen mier steekt over: fijn poeder is iets waar ze niet overheen lopen, en het veegt de geur eronder weg. Een automatische test controleert elk hiervan. Een veeg afwasmiddel is anders. Die houdt ze niet tegen, maar veegt de geur weg, dus ze komen eraan, stoppen, tasten rond en sommige raken de weg kwijt. In de test komen er minder dan half zoveel voorbij. Giet er een plas overheen en ze lopen eromheen, en het nieuwe pad eromheen wordt gelegd door de mieren die naar huis komen. Een klodder mosterd op het spoor laat ze afbuigen voordat ze hem raken, omdat ze hem vooruit ruiken. Een ring zuiveringszout rond een ijsje en niemand komt erbij; ze geven het op en gaan naar huis.

De draairegel is kort. Hij heeft dezelfde vorm als de regel die is gemeten bij echte Argentijnse mieren, het verschil tussen links en rechts gedeeld door het totaal ^{Perna 2012}. Dat is een overeenkomst die we aanwijzen; de code beweert niet dat hij het artikel volgt. Eén ding doen de mieren niet: zoeken. De verkenner krijgt te horen waar het eten is, en het spoor ontstaat langs de weg die hij liep. Laat honing liggen en sla drie dagen over, en de mieren zijn er, op een spoor dat de eigen sturing van de verkenner stap voor stap heeft gelegd.

Pootjes nemen verf op en laten sporen achter die vervagen

Laat het hondje door een plas verf lopen en het laat een spoor over de pagina achter, eerst donkerder, bij elke stap vager, tot zijn pootjes schoon zijn. Een poes laat nette afdrukken achter zonder klauwsporen, tenzij ze haar nagels erin zet; bij een hond zie je altijd vier nagelstipjes. De pootjes van een duif duwen natte verf opzij tot kleine richeltjes. Een vlieg die door olie loopt, neemt die mee op haar pootjes.

Elke voet gebruikt dezelfde regel als de wielen van een autootje of een rollende bal. Hij neemt een deel op van waar hij in stapt, en elke afdruk legt een deel neer van wat hij draagt: de plakkerige pootjes van een vlieg geven het meest af, de poot van een duif het minst. Verf wordt verplaatst en nooit gemaakt of verloren, met één kleine uitzondering: een schone poot laat een heel vaag groezelig afdrukje achter, net als een echte. Spuit verf over een hond, een duif en een poes en een test vindt het allemaal terug, op de pagina of op hen, tot op 2%. Een hond die door ketchup loopt of wordt natgespoten, schudt zich uit, en elke druppel die eraf vliegt, is een echte druppel die een deel van zijn vacht meedraagt.

Voeten zijn ook hoe de poes en de hond de grond voelen. Honing remt de hond af met dezelfde kleverigheidsregel die een mier afremt. Elke poot heeft maar zoveel grip, en de grip van de poes is meer dan twee keer die van de hond. Jaag de laserstip om een scherpe bocht en de poes slipt, en een slippende poot sleept en krast over het papier.

Achter de voeten zitten twee karakters. Hun energie en verveling lopen terug en herstellen, dus een poes die de laser najaagt, gaat na 45 seconden tot tweeënhalve minuut moe liggen, zoals een test meet. Een moeie poes vindt zelf een warm plekje op het papier, zoals de kring rond een hete beker, door de temperatuur van het papier te lezen. Wie terugdeinst als de hond zijn neus bij de poes steekt, wordt beslist door gewicht: een poes houdt stand, blazend en meppend, tegen elk veel zwaarder dier dat dichtbij komt, en de hond, 20 kg tegenover de 4 van de poes, deinst terug als de mep raak is. Wat een poes of hond hierna kiest te doen, is geschreven als scripts met voorrang en een worp met de dobbelsteen, en de poes en de hond kennen vliegen en duiven bij naam als ze erop jagen. Hoe de wereld antwoordt, en hoe de prooi ontkomt, wordt berekend.

Elk dier draait op een paar getallen, zo gekozen dat wat een kind ziet de goede kant op wijst

Echte dieren hebben zenuwstelsels, kolonies en lijven zo groot als het papier. De onze hebben elk een paar getallen, zo gekozen dat wat een kind ziet de goede kant op wijst.