Eğitici çocuk uygulaması: Professor Oops'ta ne öğrenilir?

Ebeveynler ve öğretmenler için

Evet, öğreniyorlar: gerçek bilim ve kendi planlarını yapmak

Aynı anda iki şey. Çocuklar oynarken gerçek bilimi keşfeder: kırmızı lahana suyu sirkeyle pembeleşir, karbonat köpürür, siyah mürekkep ıslak kâğıtta renklerine ayrılır. Oyun hiçbir hedef koymadığı için de hedeflerini kendileri seçer, dener ve yeniden dener.

Tarayıcıda ücretsiz oyna Keşfettikleri bilim

Hedef yok, puan yok
Gerçek mutfak bilimi
Deneyler gerçekte de yapılabilir

Elle boyanmış illüstrasyon: sınıftaki bir masada üç çocuk ve ressam; pembe, mor ve yeşil bardaklarda mor lahana suyu ve bir büyüteç.

Bir kurs ya da test değil: gerçek şeylerin olduğu bir kâğıt

Professor Oops, yaklaşık 4–10 yaş çocuklar için, kâğıdın gerçek gibi davrandığı bir resim ve boyama uygulamasıdır: boya yayılır, ketçap sıçrar, sayfalar fırında pişer ve donar, ekranda gerçek mutfak deneyleri olur.

İçinde ders, seviye ya da test yok; daha iyi notlar da vaat etmiyoruz. Size gösterebileceğimiz şey, bir çocuğun uygulamada gerçekte ne yaptığı ve yol boyunca neler keşfettiği. Bu iki kısımdan oluşuyor: kendiliğinden karşılaştıkları bilim ve oyunun kendisi. Oyunun, çocuğun kendi seçtiği hedeften başka bir hedefi yok.

Birinci kısım: bilim

Kurcalarken dünyanın nasıl işlediğini keşfediyorlar

Her malzeme gerçeğinin kurallarına uyar; yani çocuğun ekranda keşfettiği şey mutfakta da doğrudur. Tekrar tekrar karşılarına çıkan altı keşif:

Elle boyanmış illüstrasyon: ressam mor lahana suyunu bir sıra bardağa döküyor; bardaklar pembeden mora, maviye ve yeşile dönüyor; yanında bir limon ve karbonat.

Kırmızı lahana suyu ekşiyi sabunludan ayırır

Mor şeritler sirkeyle pembeye, karbonat ya da sabunla maviden yeşile döner. Bu bir asit-baz indikatörüdür: pH cetveline doğru ilk adım.

Elle boyanmış illüstrasyon: ressam bir tepsideki karbonat yığınının üstüne kırmızı sirke döküyor; karbonat pembe bir köpükle kabarıyor.

Karbonatın üstüne sirke dökünce köpürür

Bir yığın karbonatın üstüne sirke damlatın: köpürür, lav gibi akar ve karbonat gittikçe tükenir. Limon da aynısını yapar: her asit yapar.

Elle boyanmış illüstrasyon: su dolu bardaklarda kâğıt şeritler ve bir kahve filtresi; siyah keçeli kalem noktaları mavi, pembe ve sarı şeritlere ayrılmış, ressam dikkatle izliyor.

Siyah mürekkep bir renk karışımıdır

Siyah keçeli kalemle yapılmış bir noktaya bir damla su düşünce su kâğıtta yayılır ve kuruyunca mavi bir halka, pembe bir şerit ve sarı bir orta kalır. Buna kâğıt kromatografisi denir.

Elle boyanmış illüstrasyon: ressam bir tabak süte deterjanlı bir kulak çubuğuyla dokunuyor; kırmızı, mavi, sarı ve yeşil gıda boyası dönerek dışa doğru yayılıyor.

Deterjan sütü dans ettirir

Süte bulaşık deterjanıyla dokunun, gıda boyası hızla ondan kaçar: deterjan yüzey gerilimini düşürür ve yüzey ondan uzağa akar.

Elle boyanmış illüstrasyon: ressam büyüteçle tüylü küf lekeleri olan bir ekmeğe ve bir çileğe bakıyor; yanında üç günün üstü çizilmiş bir takvim.

Küfün yiyeceğe, neme ve zamana ihtiyacı var

Yiyeceği üç gün bırakın, üstünde küf ürer; ama boş kâğıtta üremez. Tuz küfü uzak tutar, sirke onu öldürür.

Elle boyanmış illüstrasyon: ressam ütüden sonra kâğıtta beliren altın kahverengi bir kalbi ve yıldızı gösteriyor; yanında bir ütü, yarım limon ve bir kulak çubuğu.

Isı bazı şeyleri kalıcı olarak değiştirir

Limon suyuyla yazılan yazı kuruyunca kaybolur, ütüyle kahverengi olarak geri gelir. Isı içindeki şekeri değiştirir ve bu asla geri dönmez.

Ve hiç ders almadan karşılaştıkları daha pek çok şey

Erime ve donma. Çikolata ütünün altında erir ve yeniden donar, dondurma dondurucuda yine taş gibi olur, fırına giren yumurta ise kalıcı olarak beyazlaşıp pişer.
Yağ ve su. Sıvı yağ suyun üstünde altın sarısı bir tabaka olarak yüzer. Bir yumurta sarısına karıştırılınca kıvamını koruyan bir mayonez olur.
Tohumların suya ihtiyacı var. Chia tohumu ıslak kâğıtta filizlenir; kuru kâğıtta öylece bekler.
Ses titreşimdir. Hoparlör kâğıdı titretir ve tuz, hareketsiz kalan çizgilerde toplanır.
Karıncalar bir izi takip eder. Tatlı bir şey bırakın, karıncalar gelir. Sirke ya da karbonattan bir çizgiyi geçmezler.
Risksiz güvenlik. Ateş ve sirkeyle karışan çamaşır suyu yalnızca ekranda olur; oyun da bunların gerçekte neden asla denenmediğini söyler.

Tüm deneyler Güvenlik dersleri

Elle boyanmış illüstrasyon: ressam bir fırının önüne çömelmiş, içeride pastel boyayla yapılmış bir resmin altın rengine dönerek kızarmasını izliyor; yanında bir buz kalıbı ve bir limon.

Kimse önceden anlatmaz. Dener, bakar ve nedenini merak ederler

Oyunda hiçbir şey önceden anlatılmaz. Çocuk döker, damlatır ve bekler, ne olduğunu görür ve tek bir şeyi değiştirir: ıslak kâğıt mı kuru mu, bir damla deterjan mı beş damla mı, tuzlu mu tuzsuz mu. Bilim de bu döngüyle ilerler: merak et, tahmin et, dene, yeniden bak.

Sonra en güzel soru gelir: Bu gerçekte de böyle olur mu? Bu sitedeki her deney sayfasında, gerekenler ve dikkat edilecek noktalarla birlikte deneyin gerçek versiyonu var; cevabı mutfak masasında test edebilirsiniz.

Gerçekte yapılacak deneyler

İkinci kısım: serbest oyun

Oyun hiçbir hedef koymaz. Hedefi çocuklar kendileri koyar

Seviye, puan, süre, yıldız ya da yanlış cevap yok. Çocuk bir kâğıt açar ve bugün onunla ne yapacağına kendisi karar verir: bir hazine haritası, bir yanardağ, kedinin portresi ya da her şey fırına girince ne olduğunu görmek. Bu özgürlük tasarımda bir eksik değil. Tasarımın ta kendisi.

Kendi planları

Bir plan bulmak, yarıda değiştirmek ve bitirmek (ya da bitirmemek) tamamen onlara ait. Kimse not vermez.

Başarısız olmanın yolu yok

“Bozulan” bir resim sadece yeni bir resim olur. Geri al düğmesi son birkaç adımı geri götürür, Yeni kâğıt ise tek dokunuş uzaklıkta.

Bir daha, bir daha

Hiçbir şey onları acele ettirmez. Yine olacak mı diye aynı damlayı on kez bırakabilirler; test etmek tam olarak budur.

Kendi yollarıyla anlatmak

Her şeyden önce bir boyama uygulaması: ıslak kâğıtta yayılan suluboya, pastel boya, keçeli kalem, ketçap. Yaptıkları kendilerine ait ve Resimlerim'de saklayabilirler.

Neden ve sonuç

Bütün araçlar aynı kâğıt üzerinde çalışır, yani her şey her şeyle buluşabilir. “Suluboyayı dondurucuya koysam ne olur?” sorusunun her zaman bir cevabı vardır.

Birlikte

İki çocuk aynı tablette aynı anda boyayabilir. Seçili olan aleti paylaştıkları için bir plan üzerinde anlaşmaları gerekir.

Serbest oyun neden değerli: araştırmalar ne diyor?

Kendimiz büyük iddialarda bulunmak yerine sizi araştırmalara yönlendirmeyi tercih ediyoruz. Bilmeye değer üç çalışma:

Oyun boş bir uğraş değildir. Amerikan Pediatri Akademisi (American Academy of Pediatrics) The Power of Play raporunda (Yogman vd., Pediatrics, 2018) bunu böyle ifade ediyor: oyun, çocukların plan yaparken, dikkatlerini toplarken ve bir hedefin peşinden giderken kullandıkları becerileri geliştirir. Rapor, çocuk doktorlarından oyunu önermelerini istiyor.
Nasıl yapıldığını göstermek, keşfettiklerini daraltabilir. Okul öncesi çocuklarla yapılan bir deneyde (Bonawitz vd., Cognition, 2011), yeni bir oyuncağın yapabildiği tek bir şey öğretilen çocuklar çoğunlukla o tek şeyle yetindi. Hiçbir şey öğretilmeyen çocuklar daha çok kurcaladı ve oyuncağın yapabildiklerinden daha fazlasını buldu.
Keşif, biraz yardımla en iyi sonucu verir. 164 çalışmayı inceleyen bir derleme (Alfieri vd., Journal of Educational Psychology, 2011), tamamen kendi başına keşfetmenin doğrudan öğretimden daha zayıf sonuç verdiğini, ama biraz rehberlikle yapılan keşfin (sorular, geri bildirim, çocuktan açıklamasını istemek) diğer öğretim biçimlerinden daha iyi sonuç verdiğini buldu. İşte siz tam burada devreye giriyorsunuz.

The Power of Play (Pediatrics, 2018)Bonawitz vd. (Cognition, 2011)Alfieri vd. (J. Educ. Psychology, 2011)

Elle boyanmış illüstrasyon: ressam el izleri, boya sıçramaları, kıvrım kıvrım diş macunu, simler ve kırık bir yumurtayla dolu büyük bir kâğıda parmaklarıyla resim yapıyor.

Beş dakikada sizin katabilecekleriniz: cevaplar değil, sorular

Çocuğunuz tek başına da gayet iyi oynar. Daha fazlasını çıkarmak isterseniz gereken tek şey şu:

Ne yaptığını sorun
Planı size anlatsın. Üç kez değişebilir; sorun değil.
Önce tahmin ettirin
“Şunu yaparsan sence ne olur?” Sirke döküldükten sonra değil, önce.
Nedenini sorun
Sürprizden sonra: “Sence neden böyle oldu?” Her cevap iyi bir başlangıçtır; gerçek cevap deney sayfalarında.
Birini gerçekten yapın
Bir deney seçin ve mutfakta birlikte deneyin. Sonra karşılaştırın: ne aynıydı, ne farklıydı?
Düzeltmeyin, takdir edin
“Doğru” olup olmadığını değil, ne yaptığını ve neyi denediğini konuşun.

Ne olduğu ve ne olmadığı

Ne değildir

Dersleri ve seviyeleri olan bir kurs
Bir test, sınav ya da puan
Daha iyi not vaadi
Gerçek boyanın, gerçek kâğıdın ve gerçek deneylerin yerine geçen bir şey

Nedir

Gerçek şeylerin olduğu bir kâğıt
Kendi başlarına keşfettikleri gerçek bilim
Kendi planlarını yaptıkları, başarısızlığın olmadığı bir yer
Gerçeğine açılan bir kapı: her deney sayfasında mutfağınız için bir versiyon var

Öğretmenler için

Sınıfta: önce birlikte tahmin edip izleyin, sonra gerçeğini yapın

Akıllı tahtada sınıf önce bir deneyin sonucunu tahmin edip izler, sonra gerçeğini yapar. Öğretmenler sayfası, deneylerin MEB programlarında okul öncesi, Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri ve Görsel Sanatlar derslerine nasıl uyduğunu gösterir; her deney sayfası 30–45 dakikalık bir derse dönüştürülebilir.

Öğretmenler için

Ebeveynlerin ve öğretmenlerin soruları

Professor Oops eğitici bir uygulama mı?

Gerçek bilimin olduğu bir resim ve boyama uygulaması. Ders, test ya da puan yok: çocuklar oynayarak keşfeder, deney sayfaları da nedenini hem onlara hem size anlatır.

Oyundaki bilim doğru mu?

Malzemeler gerçek kurallara uyar: kırmızı lahana suyu gerçek pH renk cetveline göre renk değiştirir, siyah keçeli kalem de gerçek suyla çıkan keçeli kalem gibi şeritlere ayrılır. Oyunun basitleştirdiği yerleri deney sayfaları söyler: örneğin oyundaki bitkilerin suya ihtiyacı vardır ama ışığa yoktur.

Çocuğum sadece ketçap sıkıyor ve her şeyi fırına atıyor. Bu da öğrenme mi?

Çoğu zaman evet. Küçük çocuklar şeylerin ne yaptığını kurcalayarak öğrenir: neyin sulu, neyin koyu olduğunu, neyin içine işlediğini, fırında neyin değiştiğini. Bazen de sadece eğlencelidir; buna da izin var.

Onunla birlikte oynamalı mıyım?

Çocuklar tek başına oynayabilir. Ara sıra sizden bir soru (“sence ne olacak?”) ve birlikte gerçekten yapılan bir deney, en çok faydayı sağlar.

Kaç yaş için?

Yaklaşık 4–10 yaş çocuklar için. En küçükler sıçramalara, fırına ve dondurucuya bayılır; büyük çocuklar deneylerden ve arkalarındaki nedenlerden daha çok şey çıkarır.